Dagelijkse kosten lopen op tot wel 400 euro per dag per zieke medewerker
Langdurige ziekte is niet alleen ingrijpend voor de medewerker zelf, maar heeft gevolgen die veel verder reiken. In het eerste deel van deze serie benoemden we al de rekensom van TNO in het rapport Arbobalans: de kosten van loondoorbetaling over verzuimde werkdagen stegen in ons land van 5,1 miljard euro in 2015 naar 8,3 miljard euro in 2023. Maar dat is niet de ‘hele rekening’, stelt Keith Eurlings, Senior Productmanager bij Loyalis. “De werkgever heeft niet alleen te maken met doorbetaling van loon en pensioen, maar ook met kosten voor vervanging, administratie, begeleiding en re-integratie.”
Bij grotere werkgevers, die de administratie allemaal in eigen huis doen, zijn de HR-medewerkers hiermee belast. Eurlings: “Denk maar aan het bijhouden van verzuim, alle verplichtingen rond de Wet Verbetering Poortwachter, verzuimgesprekken, contacten met arbodiensten, sancties in de gaten houden: je hebt een hoop administratieve lasten. Dit werkt allemaal door in de dagelijkse kosten, die in totaal oplopen van 250 tot wel 400 euro per dag per zieke medewerker. Dat moét werkgevers aan het denken zetten.” De krapte op de arbeidsmarkt maakt bovendien de zoektocht naar vervanging complex. Eurlings: “Dat is een groot probleem in sectoren waar al een groot tekort aan mensen is. In de nabije toekomst gaan de tekorten in zorg en onderwijs alleen maar oplopen. Er is niet veel personeel voorhanden. Als iemand uitvalt, is het niet vanzelfsprekend dat het werk kan worden opgevangen.”
En dan is de complexiteit rond het inhuren van zzp’ers niet helpend. Organisaties zijn huiverig, omdat ze vrezen dat ze verplicht worden om hen in dienst te nemen. Dat zou de vaste kosten verhogen, terwijl organisaties ze juist als invalkracht willen inschakelen. “Je ziet nu steeds vaker dat zieke mensen helemaal niet vervangen kunnen worden.” Bovendien zorgt extra werkdruk voor collega’s voor nog meer uitval. In deze serie was in deel 2 al te lezen dat langdurig verzuim van één medewerker het risico op nieuwe uitval vergroot: de verzuimspiraal.
Nu al zijn de gevolgen van het oplopende langdurig verzuim te zien op bijvoorbeeld scholen, in de zorg en het blauw op straat. Eurlings somt de voorbeelden op die iedereen zal herkennen. “Heb je een kind op de basisschool, dan weet je dat vervanging voor een zieke leerkracht moeilijk te vinden is. Scholen moeten uiterst creatief zijn, door te werken in units of onderwijsassistenten in te zetten. Maar steeds vaker worden klassen naar huis gestuurd. In de Randstad soms zelfs structureel een dag per week.” In de zorg is het probleem ook groot. Twee Limburgse ziekenhuizen hebben bijvoorbeeld de geboortezorg teruggebracht naar één locatie en een IC gesloten.
Eurlings: “Parttimers worden door hun werkgevers gevraagd meer diensten te draaien, want fulltimers zitten al vol. Uit verbondenheid met het team én hart voor hun werk vullen parttimers met elkaar de diensten op, maar ze voelen zelf de druk oplopen. En dan de politie: daar loop je als medewerker nog extra gezondheidsrisico’s door psychische risico’s en geweld. Ieder langdurig ziektegeval is wéér een agent die de straat niet op kan.” Het hoge ziekteverzuim komt in deze sectoren bovenop de krapte die er al is. Zo wordt de zorg minder toegankelijk, de straat minder veilig en staat ook de kwaliteit van het onderwijs onder druk. Oplopend ziekteverzuim kan dus een ontwrichtend effect hebben op de maatschappij.
Eén standaardoplossing om de uitdaging aan te gaan is niet voor handen, zegt Eurlings. “Er zijn misschien wel twintig dingen die je kunt doen. En Loyalis kan een onderdeel van de oplossing zijn.” Loyalis’ corebusiness is verzekeren – een financieel vangnet bieden. Zo kan een verzekering bij verzuim, WIA of het eigenrisicodragerschap ontzettend helpen. Maar Loyalis is meer dan een verzekeraar. Eurlings: “We willen graag helpen om verzuim onder controle te krijgen. Dat doen we door met werkgevers in gesprek te gaan over het verzuimbeleid. We zien regelmatig dat er te weinig goede afspraken zijn. We willen het liefst voorkomen dat mensen in de WIA moeten instromen, want niet één werknemer wil daar in terechtkomen én het kost enorm veel geld.”
Inzetten op het voorkomen van langdurig verzuim is voor veel organisaties de sleutel, benadrukt hij. “Preventie is heel behapbaar te maken én aantoonbaar effectief. Met goede preventie kun je als werkgever de financiële lasten in bedwang houden. Wij willen hier dan ook zichtbaar een bijdrage aan leveren. Bijvoorbeeld door interventies financieel te steunen. Denk aan trainingen voor leidinggevenden om het goede gesprek te voeren en een open cultuur te creëren. Want dat geeft uiteindelijk het beste resultaat. Met deze concrete steun dienen we graag een sociaal doel.”
Het volgende en laatste deel in deze serie geeft nadere inzichten en handvatten om langdurig verzuim te voorkomen.
Meer weten over verzuim? Lees ons eerste deel terug. Hierin zetten we de feiten en ontwikkelingen op een rij: medewerkers verzuimen niet vaker, wel langer. En steeds vaker zijn psychische klachten de onderliggende oorzaak.